Publicatie | Mededeling Zes uur beweiding per dag verlaagt methaanuitstoot van melkvee
Zes uur beweiding per dag kan de enterische methaanuitstoot van hoogproductieve melkkoeien met 13 tot 19% verlagen, zonder verlies aan melkproductie. Dat blijkt uit de MethGras-graasproeven van ILVO, uitgevoerd in het najaar van 2024 en voorjaar van 2025. Beweiding op zowel Engels raaigras als kruidenrijk grasland verlaagde de methaanuitstoot. Kruidenrijk grasland had wel een hogere voederkwaliteit en leidde vaak tot een hogere grasopname, maar zorgde niet voor een duidelijke bijkomende methaanreductie.
Eerder onderzoek toonde aan dat beweiding de enterische methaanemissie kan verlagen. Toch is nog niet volledig duidelijk welke factoren dat effect bepalen, en in welke mate het seizoen en de samenstelling van het grasland daarbij een rol spelen. Dat is relevant omdat de voederwaarde en samenstelling van gras sterk veranderen tussen voorjaar en najaar, met gevolgen voor zowel grasopname als pensfermentatie.
Ook kruidenrijk grasland krijgt steeds meer aandacht als mogelijke methaanmitigerende strategie. De combinatie van Engels raaigras met witte klaver en smalle weegbree kan de voederkwaliteit en opname verbeteren en zou via veranderingen in de pensfermentatie mogelijk ook de methaanproductie beïnvloeden.
Met de MethGras-proeven onderzochten we daarom het effect van zes uur beweiding per dag op de methaanemissie van hoogproductieve melkkoeien, zowel in het voorjaar als het najaar. Tegelijk gingen we na of beweiding op kruidenrijk grasland een bijkomend voordeel oplevert ten opzichte van Engels raaigras. De keuze voor zes uur beweiding sluit aan bij de minimale graastijd die in Vlaanderen en Nederland wordt gehanteerd binnen verschillende stimuleringsregelingen voor weidegang.
Unieke onderzoeksopstelling op de ILVO-weide
De proeven vonden plaats op de ILVO-onderzoeksboerderij in Merelbeke-Melle. In beide seizoenen werden 27 melkkoeien verdeeld over drie behandelingen:
- volledige stalvoedering;
- zes uur beweiding op Engels raaigras + stalvoeding;
- zes uur beweiding op kruidenrijk grasland met Engels raaigras, witte klaver en smalle weegbree + stalvoeding.
De twee beweidingsgroepen kregen hetzelfde aangepaste stalrantsoen, waarbij een deel van de graskuil werd vervangen door de verwachte opname van vers gras. De ruwvoederopname, grasopname en melkproductie werden individueel opgevolgd. De methaanemissie werd gemeten met GreenFeed-units.
Weidegras zorgt voor minder methaan met gelijke melkopbrengst
In de najaarsproef daalde de methaanproductie met 19% bij 6 uur begrazing op Engels raaigras en 13% bij 6 uur begrazing op kruidenrijk grasland, terwijl in de voorjaarsproef reducties van respectievelijk 17% en 14% werden vastgesteld. Ook de methaanuitstoot per kilogram droge stofopname en per kilogram melk lag bij de beweidingsbehandelingen lager dan bij volledige stalvoedering.
Opvallend is dat de melkproductie vergelijkbaar bleef tussen de behandelingen. Een goed afgestemd stalrantsoen lijkt dus toe te laten om beperkte beweiding te combineren met een hoge melkproductie én een lagere methaanuitstoot.
Het kruidenrijke grasland had een hogere voederkwaliteit, met meer ruw eiwit en minder celwanden (NDF), en leidde vaak tot een hogere grasopname. De extra methaanreductie bleef echter beperkt.
Beweiding als stikstof- én klimaatmaatregel?
Tot nu toe was het als veehouder lastig om beweiding te combineren met bepaalde methaanreducerende voedermaatregelen uit het Convenant Enterische Emissies Rundvee (CEER). Dat zorgde voor een tegenstelling met de stikstofproblematiek, waar beweiding net als PAS-maatregel kan gebruikt worden. Deze resultaten bieden perspectief aan alle veehouders die zowel op de stikstof- als methaanuitstoot van hun vee willen werken door beweiding.
De resultaten zijn gebaseerd op twee proefseizoenen. Meerjarige proeven zijn nodig om de invloed van graslanddiversiteit, weersomstandigheden en variaties in grasgroei verder te onderbouwen.
