Blog | Inspirerend verhaal | Toepassers aan het woord Portret van een klimaatboer: Karel (melkvee)

In dit interview maken we kennis met Karel D’hooghe, een gepassioneerde melkveehouder uit Zele (Oost-Vlaanderen) die al jaren inzet op de verduurzaming van zijn bedrijf. In dit interview deelt hij graag enkele succesverhalen én uitdagingen.

LOCATIE: Zele, Oost-Vlaanderen, België

EIGENAREN: Karel D’hooghe en Sofie Isebaert

BEDRIJF IN HET KORT: 80 koeien (Holstein) + jongvee; 19,52 ha grasland, 11,41 ha grasklaver

Hoe het begon

“In 2009 kwamen we in contact met een doctoraatstudente die een levenscyclusanalyse wilde ontwikkelen van een melkveebedrijf. Als vervolg op dit doctoraat kwam het KLIMREK-project voor melkvee. Het was dan ook evident dat we hieraan mee wilden werken als pilootbedrijf omdat we graag inzicht wilden krijgen in cijfers: waar stonden we en waar konden we op inzetten om ons bedrijf klimaatvriendelijker te maken? Dat was het begin van een mooi traject – met vallen en opstaan. De talloze discussies aan de keukentafel waren voor ons en voor haar zeer boeiend.”

Wat kwam er uit die eerste klimaatscan?

“Uit de klimaatscan van 2019 bleek dat we ons rantsoen konden optimaliseren. Daarnaast kregen we de vraag hoe we soja, met een hoge voetafdruk, (deels) konden vervangen. We kozen eerst voor droge tarwegistconcentraat, maar ontdekten dat dit ook een hoge CO₂-afdruk had door het droogproces. Uiteindelijk schakelden we over naar natte tarwegistconcentraat, wat niet alleen duurzamer bleek, maar ook economisch rendabeler.”

Welke klimaatmaatregelen nemen jullie nu op jullie bedrijf?

1. Een uitgebalanceerd rantsoen en goede ruwvoederkwaliteit: Dit is de basis om op een economische manier melk te produceren. als hier voldoende aandacht aan besteed wordt, zet je hiermee de grootste stappen om uw voetafdruk te verlagen. Met de voeding op orde zal bijvoorbeeld de vruchtbaarheid en klauwgezondheid ook positief beïnvloed worden, wat ook weer bijdraagt tot een lagere voetafdruk. In combinatie met het verlagen van de afkalfleeftijd en een bewuste fokstrategie, kon het aantal stuks jongvee op het bedrijf ook verlaagd worden."
   
2. Gras/Grasklaver: “We telen alleen gras en grasklaver en dat is meteen ook de basis van het rantsoen. Dit helpt om de bodemkwaliteit op peil te houden. Dat houden we bij in het Bodempaspoort. Koolstofopbouw in de bodem is mogelijk op deze manier. Dit voordeel wordt nog niet meegenomen in de klimaatscan maar daar wordt nu binnen KLIMREK wel aan gewerkt.“
   
3. Emissiearme stal: “in 2022 bouwden we een nieuwe stal voor de melkkoeien met volle vloer, mestschuif en afstortgoot met klep. Vanuit de afstortgoot wordt de mest rechtstreeks en dagvers naar de pocketvergister gepompt, na vergisting wordt de vergiste mest overgepompt in een overdekte bovengrondse mestsilo.”
   
4. Pocketvergister: “Een grote investering, maar essentieel om de kringloop te sluiten. Hierbij wordt de vrijgekomen methaan uit de mest gebruikt om elektriciteit op te wekken en verlagen we onze CO2-voetafdruk. We verwachten echter een goede bemestingswaarde met meer minerale stikstof in vergelijking met gewone drijfmest. Bovendien ruikt de mest veel minder – een voordeel voor onze buren. We hebben het vlas-kalkmengsel van de strooiselboxen daarom ook vervangen door hennepkorrels. Deze korrels nemen vier keer hun gewicht aan vocht op en zodoende hoeven we geen mengsels met kalk te gebruiken, kalk zorgt namelijk voor een mindere werking van de vergister.“
   
5. Waterciterne van 240 m³: “Ook het regenwater zal binnenkort hergebruikt worden voor o.a. reiniging van de stallen en machines. ”
   
6. Caring dairy project van Ben en Jerry’s: “We maakten deel uit van een actief lerend netwerk rond sociaal engagement, dierenwelzijn en lage CO₂-voetafdruk. Ook na afloop van dit project blijven we hierop inzetten, omdat dit deel uitmaakt van onze bedrijfsvisie. Daarom zetten we sterk in op comfort voor de koe: 15 cm ruimte per koe om te drinken, led lampen, koeborstels, diepstrooiselboxen, ... ”
   
7. Antibioticavrij sinds 2013: “We zetten sterk in op preventie op het bedrijf. Op regelmatige basis worden drachtdiagnoses, stalpedicure en vaccinaties uitgevoerd. Na een grondige doorlichting van de uiergezondheid worden vanaf 2013 op het bedrjjf geen uiertubes of droogzetters meer gebruikt. Enerzijds is dit positief voor de dieren, anderzijds heeft dit ook gunstige gevolgen voor onze pocketvergister: er komen geen residu’s in de vergister terecht.

Welke uitdagingen kwamen reeds op jullie af?

• Blauwtong-, EHD-virus: “Deze virussen zijn relatief nieuw in de veehouderij in onze regio en geven ons toch de nodige zorgen over hoe onze bedrijfsvoering hierop aan te passen. “
• Klimaatrisico's: “Te droge of te natte seizoenen zorgden de afgelopen jaren voor heel wat uitdagingen hier in de zandgrond om voldoende kwalitatief ruwvoer te winnen. Daarom gaan we terug meer aan gewasdifferentiatie doen om zo risicospreiding in te bouwen in onze ruwvoederwinning.”

Welke boodschap wil je meegeven aan je collega’s?

“Ons bedrijf maakt deel uit van het Climate Farm Demo-netwerk, een Europees initiatief dat proefboerderijen samenbrengt om klimaatslimme landbouwpraktijken te demonstreren en kennis te delen. Dit netwerk biedt ons de mogelijkheid om samen te werken met andere landbouwers, onderzoekers en beleidsmakers, waardoor we innovatieve oplossingen sneller kunnen implementeren.”
“Daarnaast hebben we veel geleerd tijdens de discussies met de pilootboeren van KLIMREK, uit de uitwisseling met Ierse graslandexperten, het Caring Dairy-project, het project weidevogels en het project bufferstroken. Op die manier leren we constant bij en staan we in nauw overleg met verschillende actoren uit diverse sectoren (landbouw, natuur, onderzoek, jacht, …). Ik vind het belangrijk om samen te werken met wederzijds respect. Dit lukte zeer goed in deze projecten en dat maakt echt het verschil.“

Dit interview kwam tot stand via het Horizon Europe project Climate Farm Demo (No 101060212). Climate Farm Demo geeft landbouwers en onderzoekers de kans om inzicht te krijgen in de wereldwijde uitdagingen van klimaatverandering voor onze agrovoedingssystemen, de diversiteit aan landbouwmodellen binnen ons oude continent, en de uiteenlopende strategieën die landbouwers toepassen om hun impact te verminderen en zich aan te passen. Meer info over het project vind je via deze link.