Onderzoeksproject Koolstoflandbouw stimuleren in Vlaanderen door de uitbouw van een geodataplatform
Contacteer onze expert
![Greet Ruysschaert op het veld](https://ilvo.vlaanderen.be/uploads/images/_420x600_crop_center-center_none/Greet2021-M2-midden.jpg)
Greet Ruysschaert
Bodem
Algemeen kader
Koolstoflandbouw (carbon farming) kan de klimaatverandering helpen tegengaan en tegelijk de veerkracht van bodems vergroten. Het principe is dat men een zogenaame negatieve emissie creëert door koolstof maximaal en voor langere tijd vast te leggen in de bodem en in houtige biomassa. Het LIFEproject CarbonCounts beoogt de bredere uitrol van koolstoflandbouw in Vlaanderen, via een geïntegreerde, goed gedocumenteerde, sytematische aanpak. Het project heeft drie doelstellingen: 1) de onderzoekers en beleidsmedewerkers voeren een systeemanalyse uit en stellen een roadmap op voor koolstoflandbouw met een multi-actor benadering, 2) met een nieuw te bouwen geodataplatform wordt het mogelijk om acties rond koolstoflandbouw te registreren en te monitoren en het effect op de koolstofopslag door te rekenen en 3) samen met diverse actoren wordt een actieplatform voor koolstoflandbouw opgezet dat met de uitgewerke roadmap ook na dit project verder aan de slag kan gaan.
Onderzoeksaanpak
Voor het opstellen van de roadmap en de systeemanalyse pleegt ILVO nauw overleg met landbouworganisaties, het beleid, onderzoekers, adviseurs, NGOs, bedrijven, certificeringsinstanties, en eventuele andere betrokken actoren. Ook lopende projecten en initiatieven komen aan bod. We brengen in kaart welke kennis en methodieken er al beschikbaar zijn in Vlaanderen en in Europa en welke data en dataconnecties er precies nodig zijn om koolstofopslag volgens een correcte en realistische inschattingswijze te monitoren en te rapporteren. Dit alles resulteert in een overzicht van knelpunten, opportunititeiten en behoeften. In een stappenplan ontrafelen we welke actor(en) waarvoor verantwoordelijk zijn om de daadwerkelijke uitrol van koolstoflandbouw te bevorderen. Met name voor het geodataplatform werkt ILVO intensief samen met de specialisten van het Departement Landbouw en Visserij. Voor drie aspecten zijnde agroforestry, houtige landschapselementen en minerale bodem concipiëren we een efficiënt systeem waarmee het mogelijk wordt om initiatieven van landbouwers te registreren en het effect op koolstofopslag te becijferen. Na een designfase ontwikkelen we de tool of applicatie, uiteraard geconnecteerd met het bestaande geodataplatform van het Departement Landbouw en Visserij. Er is voorzien in een test met een pilootgroep van landbouwers.
Relevantie/Valorisatie
Het is bekend dat, betreffende de bijdrage van landbouw tot een klimaatneutrale maatschappij, er moet worden gesteund op twee pijlers: naast het drastisch reduceren van de broeikasgasemissie is het nodig om onoverkomelijke emissies te compenseren via zogenaamde negatieve emissies zoals koolstofopslag in bodems en houtige biomassa. Het bewijs kunnen leveren van de inspanningen van landbouwers terzake is een cruciale stap naar het correct doorgeven en meerekenen van de koolstofopslag in de (nationale) klimaatboekhouding. CARBONCOUNTS werkt daarom mee aan de connectie tussen het genoemde geodataplatform enerzijds en de klimaatboekhouding anderzijds. De tweede grote relevantie van dit project ligt bij de mogelijke vergoeding (als ecosysteemdienst) voor boeren die doelbewust koolstofopslag in hun landbouwbodems bevorderen. Die vergoedingen, zij het via publieke of private middelen, ontstaan momenteel her en der in een weinig gestructureerde context. De systeemanalyse en de roadmap, de ontwikkeling van een geodataplatform en het opzetten van een actieplatform op langere termijn faciliteert naar verwachting een brede en beter gestructureerde uitrol van koolstoflandbouw in Vlaanderen.